دوره كاربردي ترسيم دياگرام هايP&ID,PFD پنج شنبه 14-8

سرفصل کامل دوره کاربردی ترسیم دیاگرام‌های PFD و P&ID

بخش 1: مبانی و مقدمات

• معرفی نقشه‌های مهندسی در صنایع فرایندی

• تفاوت Process Flow Diagram (PFD) و Piping & Instrumentation Diagram (P&ID)

• آشنایی با استانداردها و مراجع مهم:

  • ISA S5.1 (نماد ابزار دقیق)

  • ANSI/ISA

  • API, ISO, PIP

• جایگاه این نقشه‌ها در مدارک مهندسی (Basic, Detail Design)

بخش 2: دیاگرام جریان فرایند (PFD)

• نمادگذاری تجهیزات اصلی (پمپ‌ها، کمپرسورها، برج‌ها، مبدل‌های حرارتی، راکتورها و …)

• نمایش جریان‌های فرآیندی، جانبی (Utility) و انرژی

• چگونگی تعیین Process Stream Table (جداول جریان‌ها: دما، فشار، دبی و ترکیب)

• سطح جزئیات موردنیاز در PFD

• مثال عملی: ترسیم یک PFD ساده واحد تقطیر

بخش 3: دیاگرام لوله‌کشی و ابزار دقیق (P&ID)

• معرفی کامل Symbols بر اساس ISA:

  • ابزار اندازه‌گیری (Flow, Pressure, Temperature, Level)

  • تجهیزات کنترلی (Controllers, Indicators, Recorders)

• انواع Valves و نمادگذاری آن‌ها (Gate, Globe, Control, Check, PSV و …)

• نماد تجهیزات مکانیکی (پمپ، کمپرسور، برج، تانک، مبدل و …)

• مفهوم Tag Numbering (کدگذاری تجهیزات و ابزار دقیق)

• سیستم‌های کنترلی و نمایش آن‌ها در نقشه

• مثال: طراحی یک P&ID کامل برای سیستم پمپ + تانک + ابزار دقیق

بخش 4: جزئیات خطوط و لوله‌کشی

• انواع Line Types و کاربردشان در P&ID

• معرفی استانداردهای قطر لوله (Pipe Size) و Line List

• علائم خاص خطوط: Process, Utility, Drain, Vent, Steam tracing و …

• سیستم‌های ایمنی: Relief، PSV و Interlockها

بخش 5: نرم‌افزارهای ترسیم

• معرفی نرم‌افزارهای حرفه‌ای:

  • AutoCAD Plant 3D

  • SmartPlant P&ID (Intergraph)

  • AVEVA P&ID

  • Visio Industrial Templates

• آموزش ترسیم در AutoCAD Plant 3D (به‌عنوان نرم‌افزار پرکاربرد)

  • ساخت پروژه جدید

  • وارد کردن تجهیزات و ابزار دقیق

  • مدیریت Tag و Data Linking

  • خروجی گرفتن از نقشه‌ها

بخش 6: ارتباط PFD و P&ID

• چگونه از PFD اولیه به یک P&ID کامل برسیم؟

• مقایسه سطح اطلاعات موجود در PFD vs P&ID

• ارتباط مدارک: Line List، Equipment List، Instrument Index

بخش 7: نکات کاربردی در صنعت

• اصول Best Practices در ترسیم نقشه‌ها (خوانایی، یکپارچگی، استانداردسازی)

• خطاهای رایج در طراحی و راهکارهای جلوگیری از آن‌ها

• مرور Case Studyهای واقعی از صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاه‌ها

بخش 8: پروژه پایانی

• انتخاب یک فرآیند واقعی ساده (مثلاً واحد بویلر، سیستم خنک‌کننده، یا واحد تقطیر)

• ترسیم کامل PFD (شامل جداول جریان‌ها)

• تبدیل همان PFD به P&ID کامل شامل ابزار دقیق، خطوط، ولوها، و تجهیزات ایمنی

• ارائه و دفاع از پروژه

📌 خروجی این دوره:

✅ توانایی خواندن و تحلیل نقشه‌های مهندسی
✅ توانایی ترسیم PFD و P&ID استاندارد
✅ آشنایی با نمادگذاری ابزار دقیق و لوله‌کشی
✅ کار عملی با نرم‌افزارهای کاربردی
✅ آماده برای ورود به پروژه‌های صنعتی واقعی

1. اساتید جهاد دانشگاهی تهران